LEIDEN – “Goh, dan komen net de bitterballen langs.” De opmerking valt midden in een betoog van VVD-raadslid Tom Leest. Terwijl hij achter het spreekgestoelte staat en spreekt over een wijziging van het omgevingsplan voor boerderij Elza Hoeve in de Oostvlietpolder, worden achter in de raadzaal bij zijn fractiegenoten schalen met snacks rondgebracht door de bodes. Het is laat op de avond en de vergadering loopt richting het einde.
Leest maakt er zelf een moment van. Onder applaus krijgt hij snel een bitterbal aangereikt. “Ik zal geen eetpauze nemen”, grapt hij. Hij sluit zijn bijdrage af met een verwijzing naar de zingende Elsa uit Disney’s Frozen: “Laat het los, laat het gaan.”
Het moment typeert de sfeer van deze vergadering. Het is de laatste reguliere raadsvergadering van de periode. Na de verkiezingen volgt nog een afscheidsraad, maar deze avond moet de gemeenteraad eerst een agenda afwerken. “De bureaus moeten leeg”, zegt voorzitter en burgemeester Peter Heijkoop bij de opening van de vergadering. Er staat nog veel op het programma.
Dat tempo is de hele avond voelbaar. Moties, stemverklaringen en debatten volgen elkaar snel op. Tussendoor wordt meerdere keren kort geschorst zodat fracties kunnen overleggen over wijzigingen of de financiële dekking van voorstellen.
Tegelijk hangt er een afscheidssfeer in de zaal. Voor verschillende raadsleden – onder wie Tom Leest – is dit de laatste keer dat zij het woord voeren in de gemeenteraad.
Dat geldt ook voor partijen. Tijdens het debat over datacentra zegt PvdA-raadslid Magda van der Star dat dit haar laatste bijdrage is namens de partij in de Leidse raad. Na de verkiezingen gaan PvdA en GroenLinks samen verder in één fractie. Ook GroenLinks-raadslid Emma van Bree merkt op dat zij waarschijnlijk het laatste GroenLinks-raadslid is dat in deze periode achter het spreekgestoelte staat. Toch blijft de vergadering een werkavond. De raad bespreekt onder meer de herinrichting van de Lammenschansweg.
Met de fusie van PvdA en GroenLinks verdwijnt tegelijk een vertrouwd gezicht uit de Leidse raadzaal. De sociaaldemocraten speelden hier decennialang een rol. Vanaf de Tweede Wereldoorlog tot 1990 was de PvdA de grootste partij van Leiden. In 1994 wist de VVD die positie te doorbreken. Daarna nam het politieke gewicht van de partij af.
In deze laatste reguliere vergadering klinkt daarom meer dan alleen een reeks stemverklaringen. Het is ook een afscheid van een politieke traditie die het Leidse bestuur decennialang mede vormgaf.