LEIDEN – Leiden wil de fietsstad van Nederland zijn, maar ondertussen stapelen meldingen van fietsongevallen zich op. De Rekenkamer Leiden/Leiderdorp probeert dat nu te ontwarren met een onderzoek naar de vraag of het gemeentelijke fietsveiligheidsbeleid eigenlijk wel werkt. De presentatie van de onderzoeksopzet leverde in de raadscommissie vooral een fraai inkijkje op in het politieke verlangen om ieders stokpaardje in zo’n rapport gefietst te krijgen.
De Rekenkamer spreekt plechtig over “toegevoegde waarde” en een “risicogestuurde aanpak”: veel data, modellen en vergelijkingen met andere studentensteden. Raadslid Cato Weggen (SVL) wil precies weten wat dat dan extra oplevert boven de bestaande verkeersveiligheidsexperts. “Waar zit volgens jullie de toegevoegde waarde, waar zit de nieuwe invalshoek?”, vraagt ze, om er direct enigszins schuldbewust aan toe te voegen: “Dat klonk heel raar, kritisch, sorry.”
Wat het onderzoek in elk geval niet wordt: een boodschappenlijstje met plekken waar de volgende flitspaal moet komen.
Toch is dat precies waar anderen wel op hopen. Raadslid IJsbrand Olthof (D66) vraagt nadrukkelijk naar handhaving en gewenste “handhavingsmethodes” en wil weten of tijdelijke flitspalen na ernstige ongevallen niet als aanbeveling uit het onderzoek kunnen rollen. De onderzoekers temperen: ze praten wel met BOA’s, maar schrijven geen flitspaalrecepten uit. Olthof haalt ook Katwijk erbij, waar de voorrangsregels op rotondes precies andersom zijn dan in Leiden. Of die lokale discrepanties en de verwarring die dat oplevert worden meegenomen? Interessante vraag, vindt de Rekenkamer, maar “waarschijnlijk niet zichtbaar in het onderzoek”.
Andere fracties zadelen het onderzoek weer met andere wensen op. Kirsten Schuil (PvdD) hamert op verkeersgedrag en campagnes als “Verkeer is een teamsport”. Marleen Schreuder (GroenLinks) wil weten of gender en andere risicogroepen in de modellen terugkomen, en wat er gebeurt met bewoners die al jaren waarschuwen voor een gevaarlijke rotonde, vult Schuil aan. Dat levert uiteindelijk vooral een helder “nee” op: geen aparte genderlijn, bewoners wel betrokken, maar niet als zelfstandig onderzoeksthema. Fietsparkeeroverlast bij plekken als de Pelikaanhof? Wordt hooguit als “obstakel” in de infrastructuur meegewogen.
Tussendoor moppert een ander raadslid – Abdullah Al-Awwadi (PvdA) – dat de presentatie “nu pas” komt, terwijl het onderzoek al in september is gestart. De Rekenkamer benadrukt intussen rustig de eigen meerwaarde: integraal, datagedreven, wetenschappelijk onderbouwd.
Zo tekent zich in een klein halfuurtje een bekend Leids beeld af: de raad droomt van snelle, zichtbare ingrepen, de Rekenkamer van rustig rekenen. Als het ergens halverwege lukt elkaar te vinden, komt die veilige fietsstad er misschien nog. Met of zonder flitspaal.
